عوارض گوارشی شیمی‌درمانی و پرتودرمانی از دشوارترین بخش‌های درمان برای بیماران‌اند. خوشبختانه تغییرات ساده در نوع غذا، زمان و روش خوردن می‌تواند بسیاری از این عوارض را کاهش دهد. در این مقاله توصیه‌های عملی برای هر عارضه را آورده‌ایم. اصول کلی را در راهنمای تغذیه در دوران درمان سرطان بخوانید.
تهوع و استفراغ
- داروهای ضد تهوع را طبق دستور و پیش از شروع تهوع مصرف کنید.
- در روز شیمی‌درمانی غذای سبک بخورید و با معده کاملاً خالی یا خیلی پر نروید.
- غذاهای خشک مثل بیسکویت ساده، نان برشته و کراکر صبح‌ها کمک می‌کنند.
- غذاهای سرد یا هم‌دمای اتاق بوی کمتری دارند و بهتر تحمل می‌شوند.
- از غذاهای چرب، سرخ‌کردنی و بسیار شیرین پرهیز کنید.
- مایعات را جرعه‌جرعه و بین وعده‌ها بنوشید.
- زنجبیل و نعناع برای برخی افراد کمک‌کننده است.
زخم دهان
- غذاهای نرم و مرطوب مثل سوپ، فرنی، پوره، ماست و تخم‌مرغ نیم‌بند کاملاً پخته.
- پرهیز از غذاهای تند، شور، ترش، خشک و داغ.
- استفاده از نی برای نوشیدن.
- شست‌وشوی دهان با آب نمک یا جوش شیرین رقیق چند بار در روز.
- مسواک نرم و پرهیز از دهان‌شویه‌های الکلی.
اسهال
- مایعات زیاد برای جبران آب از دست رفته؛ محلول‌های خوراکی آب و الکترولیت.
- غذاهای کم‌فیبر مثل برنج سفید، موز، سیب‌زمینی بدون پوست، نان سفید و مرغ آب‌پز.
- پرهیز از لبنیات پرچرب، غذاهای چرب، حبوبات، کلم و کافئین.
- اسهال شدید، اسهال همراه تب یا بیش از شش بار در روز را فوراً به پزشک اطلاع دهید.
یبوست
داروهای ضد تهوع و مسکن‌های مخدر از علل شایع یبوست‌اند. نوشیدن آب کافی، مصرف تدریجی فیبر از میوه، سبزی پخته، آلو و غلات کامل، و تحرک روزانه کمک می‌کند. در صورت مصرف مسکن مخدر، معمولاً از ابتدا داروی ملین تجویز می‌شود؛ بخوانید: درد سرطان و درمان تسکینی.
تغییر چشایی و خشکی دهان
بسیاری از بیماران طعم فلزی یا تلخ را حس می‌کنند یا غذاها برایشان بی‌مزه می‌شود. استفاده از قاشق پلاستیکی، چاشنی‌های ملایم مثل لیمو (اگر زخم دهان ندارید)، سبزی‌های معطر و غذاهای سرد کمک می‌کند. اگر گوشت قرمز بدمزه شده، مرغ، ماهی، تخم‌مرغ و لبنیات را جایگزین کنید. برای خشکی دهان، به‌ویژه پس از پرتودرمانی سر و گردن، جرعه‌جرعه آب بنوشید، از آدامس بدون قند و بزاق مصنوعی استفاده کنید و غذاها را با سس یا آبگوشت مرطوب کنید. درباره عوارض در عوارض شیمی‌درمانی و عوارض پرتودرمانی بیشتر بخوانید. فهرست پزشکان را در صفحه‌هایی مانند لیست دکتر تغذیه در دوران درمان سرطان ونک تهران و لیست دکتر تغذیه در دوران درمان سرطان میرداماد تهران ببینید.
پرسش‌های رایج
آیا در روز شیمی‌درمانی باید ناشتا بود؟
معمولاً خیر؛ یک صبحانه سبک توصیه می‌شود مگر اینکه دستور دیگری داده شده باشد.
آیا مکمل پروتئین (پودر وی) مجاز است؟
در بیشتر بیماران بله و می‌تواند به رسیدن به پروتئین کافی کمک کند؛ با متخصص تغذیه مشورت کنید.
آیا باید آب بیشتری در روزهای شیمی‌درمانی بنوشم؟
بله؛ برای بسیاری از داروها نوشیدن آب کافی به دفع آن‌ها و محافظت از کلیه کمک می‌کند.
جمع‌بندی
در تهوع غذاهای خشک، سرد و کم‌چرب، در زخم دهان غذاهای نرم و غیرتند، در اسهال غذاهای کم‌فیبر و مایعات فراوان و در یبوست آب، فیبر و تحرک کمک می‌کنند. تغییر چشایی و خشکی دهان هم با تغییر نوع غذا و مرطوب نگه داشتن دهان بهتر می‌شوند. علائم شدید باید به تیم درمان اطلاع داده شوند.
معرفی پزشکان تغذیه در دوران درمان سرطان در شهرهای مختلف
- بهترین فوق‌تخصص تغذیه در دوران درمان سرطان در سعادت آباد تهران
- بهترین فوق‌تخصص تغذیه در دوران درمان سرطان در ستارخان تهران
- بهترین فوق‌تخصص تغذیه در دوران درمان سرطان در شریعتی تهران
- بهترین فوق‌تخصص تغذیه در دوران درمان سرطان در پاسداران تهران
- لیست بهترین متخصصان انکولوژی برای تغذیه در دوران درمان سرطان در تهران
- بهترین فوق‌تخصص تغذیه در دوران درمان سرطان در ظفر تهران
- بهترین فوق‌تخصص تغذیه در دوران درمان سرطان در صادقیه تهران
- بهترین دکتر تغذیه در دوران درمان سرطان در کرج
فهرست‌های مرتبط دیگر
مطالب مرتبط
- تغذیه در دوران درمان سرطان؛ راهنمای کامل رژیم غذایی بیماران سرطانی
- غذاهای مفید و مضر برای بیماران سرطانی؛ واقعیت درباره رژیم‌های ضد سرطان
- کاهش وزن و کاشکسی در بیماران سرطانی؛ راه‌های افزایش اشتها و وزن
برای دیدن همه فهرست‌ها و مطالب این موضوع به بخش همه مطالب تغذیه در دوران درمان سرطان و همه مطالب شیمی‌درمانی سر بزنید.
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه، تشخیص و تصمیم درمانی پزشک معالج را نمی‌گیرد.