کاهش وزن، خستگی و ریزش مو؛ چه زمانی نشانه سرطان است؟

کاهش وزن بی‌دلیل، خستگی مداوم و ریزش مو از علائمی هستند که بسیاری را نگران سرطان می‌کنند. «کاهش وزن در سرطان چقدر است؟» و «آیا ریزش مو از علائم سرطان است؟» از پرسش‌های رایج‌اند. در این مقاله توضیح می‌دهیم این علائم چه زمانی جدی‌اند و چه زمانی علت ساده‌تری دارند. برای فهرست کامل علائم، علائم هشدار سرطان و برای نگاه کلی راهنمای جامع سرطان را ببینید.

کاهش وزن بی‌دلیل

کاهش وزن ناخواسته یعنی از دست دادن بیش از ۵ درصد وزن بدن در ۶ تا ۱۲ ماه بدون رژیم یا ورزش؛ مثلاً ۴ کیلو برای فرد ۸۰ کیلویی. این علامت در سرطان‌های پانکراس، معده، مری، ریه و سرطان‌های خون شایع است. تومور با تغییر متابولیسم و ترشح مواد التهابی، اشتها را کم و مصرف انرژی را زیاد می‌کند.

اما علل دیگری هم دارد: پرکاری تیروئید، دیابت کنترل‌نشده، افسردگی، بیماری‌های گوارشی مثل سلیاک و زخم معده، عفونت‌هایی مثل سل و مصرف برخی داروها. پزشک با شرح حال، معاینه و آزمایش‌های ساده علت را پیدا می‌کند. درباره کاهش وزن شدید در بیماران سرطانی در کاهش وزن و بی‌اشتهایی در سرطان نوشته‌ایم.

خستگی مداوم

خستگی ناشی از سرطان با خستگی معمولی فرق دارد؛ با خواب و استراحت بهتر نمی‌شود و فعالیت‌های روزمره را مختل می‌کند. در سرطان‌های خون، خستگی اغلب به کم‌خونی مربوط است و در سرطان‌های گوارشی به خونریزی مخفی و فقر آهن. البته کم‌خونی فقر آهن، کم‌کاری تیروئید، کمبود ویتامین D و B12، افسردگی و اختلالات خواب علل بسیار شایع‌تر خستگی‌اند.

اگر خستگی بیش از چند هفته طول کشیده و با کاهش وزن، تب، تعریق شبانه یا کبودی همراه است، آزمایش CBC و بررسی پزشک لازم است.

آیا ریزش مو از علائم سرطان است؟

ریزش مو به‌تنهایی تقریباً هیچ‌وقت علامت سرطان نیست. علل شایع آن استرس، کمبود آهن، مشکلات تیروئید، تغییرات هورمونی، پس از زایمان یا بیماری تب‌دار و ارث است. ریزش مویی که بیماران سرطانی تجربه می‌کنند معمولاً عارضه شیمی‌درمانی است، نه خود سرطان؛ درباره آن در ریزش مو در شیمی‌درمانی توضیح داده‌ایم.

برخی سرطان‌های نادر مثل لنفوم پوستی ممکن است با ریزش موی موضعی همراه باشند، اما در این موارد علائم پوستی دیگری هم وجود دارد.

تب و تعریق شبانه

تب‌های بی‌دلیل و تعریق شبانه شدید که لباس را خیس می‌کند، همراه با کاهش وزن، سه‌گانه‌ای است که پزشکان به آن «علائم B» می‌گویند و در لنفوم اهمیت دارد. البته عفونت‌هایی مثل سل، یائسگی و برخی داروها علل شایع‌تر تعریق شبانه‌اند. درباره علائم لنفوم در علائم سرطان غدد لنفاوی بخوانید.

کی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر بدون دلیل روشن وزن کم کرده‌اید، خستگی‌تان چند هفته طول کشیده یا تب و تعریق شبانه دارید، به پزشک عمومی یا متخصص داخلی مراجعه کنید. آزمایش‌های اولیه معمولاً شامل CBC، قند، تیروئید، آهن، کبد و کلیه است. اگر به سرطان شک باشد، به فوق تخصص خون و سرطان ارجاع داده می‌شوید؛ فهرست این پزشکان را در صفحه‌هایی مانند بهترین دکترهای تشخیص و درمان عمومی سرطان (انکولوژی) ظفر تهران و لیست دکتر تشخیص و درمان عمومی سرطان (انکولوژی) سعادت آباد تهران می‌بینید.

پرسش‌های رایج

جمع‌بندی

کاهش وزن ناخواسته، خستگی ماندگار و تب و تعریق شبانه می‌توانند علائم سرطان باشند، اما بیشتر وقت‌ها علل ساده‌تری دارند. ریزش مو به‌تنهایی معمولاً علامت سرطان نیست. اگر این علائم بیش از چند هفته ادامه یافتند، آزمایش‌های اولیه را انجام دهید.

برای دیدن همه فهرست‌ها و مطالب این موضوع به بخش همه مطالب تشخیص و درمان عمومی سرطان (انکولوژی)، همه مطالب غربالگری و پیشگیری از سرطان و همه مطالب مشاوره ژنتیک سرطان سر بزنید.

این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه، تشخیص و تصمیم درمانی پزشک معالج را نمی‌گیرد.