سارکوم بافت نرم سرطانی است که از چربی، عضله، رگ، عصب یا بافت فیبری شروع می‌شود. بیشتر توده‌هایی که زیر پوست یا در عضله لمس می‌شوند خوش‌خیم‌اند، مثل لیپوم، کیست یا هماتوم. اما شناختن ویژگی‌های توده مشکوک اهمیت زیادی دارد، چون برداشتن نادرست سارکوم درمان بعدی را دشوار می‌کند. مرور کلی را در راهنمای سرطان استخوان و بافت نرم ببینید.
انواع سارکوم بافت نرم
- لیپوسارکوم: از بافت چربی؛ بیشتر در ران و پشت شکم.
- لیومیوسارکوم: از عضله صاف؛ در رحم، رگ‌ها و پشت شکم.
- سارکوم پلئومورفیک تمایزنیافته: شایع در اندام‌های سالمندان.
- سارکوم سینوویال: بیشتر در جوانان و نزدیک مفاصل.
- رابدومیوسارکوم: شایع‌ترین سارکوم بافت نرم کودکان.
- تومور غلاف عصب محیطی: گاهی در زمینه نوروفیبروماتوز.
- GIST: سارکوم دستگاه گوارش که به داروی هدفمند ایماتینیب پاسخ عالی دارد.
- آنژیوسارکوم: از رگ‌ها؛ گاهی پس از پرتودرمانی پستان.
ویژگی‌های توده مشکوک
- اندازه بزرگ‌تر از ۵ سانتی‌متر.
- قرار گرفتن در عمق، زیر لایه پوشاننده عضله.
- رشد تدریجی یا سریع.
- سفت و ثابت بودن.
- عود توده پس از برداشتن قبلی.
بیشتر سارکوم‌ها بدون درد هستند و همین باعث تأخیر در مراجعه می‌شود. سارکوم‌های پشت شکم ممکن است تا بسیار بزرگ نشوند علامتی نداشته باشند و فقط با بزرگی شکم، پری یا درد مبهم خود را نشان دهند.
تشخیص
برای توده‌های مشکوک، MRI بهترین روش تصویربرداری است و سی‌تی‌اسکن قفسه سینه برای بررسی ریه انجام می‌شود. نمونه‌برداری با سوزن ضخیم، ترجیحاً در مرکز تخصصی، تشخیص را قطعی می‌کند. پاتولوژی سارکوم پیچیده است و گاهی به آزمایش‌های مولکولی و نظر پاتولوژیست متخصص سارکوم نیاز دارد. یک اشتباه رایج، برداشتن توده بدون تصویربرداری و نمونه‌برداری قبلی به گمان لیپوم است که ممکن است حاشیه ناکافی باقی بگذارد و به جراحی دوباره بزرگ‌تر نیاز پیدا کند.
درمان
درمان اصلی، جراحی برداشتن تومور با یک لایه بافت سالم اطراف آن است. پرتودرمانی پیش یا پس از جراحی در سارکوم‌های بزرگ و عمقی اندام‌ها احتمال عود موضعی را کاهش می‌دهد. شیمی‌درمانی در انواع خاص مثل رابدومیوسارکوم و سارکوم سینوویال و در بیماری پیشرفته کاربرد دارد. در GIST، داروی هدفمند ایماتینیب درمان را متحول کرده است؛ بخوانید: درمان هدفمند سرطان. درباره جراحی در جراحی سارکوم و حفظ اندام نوشته‌ایم.
پیش‌آگهی و پیگیری
پیش‌آگهی به نوع، درجه، اندازه، عمق و محل تومور و برداشتن کامل آن بستگی دارد. سارکوم‌های کوچک و کم‌درجه شانس درمان بالایی دارند. پیگیری با MRI محل جراحی و سی‌تی‌اسکن ریه در سال‌های اول هر سه تا شش ماه انجام می‌شود. فهرست پزشکان را در صفحه‌هایی مانند بهترین فوق‌تخصص تومورهای استخوان، عضله و بافت نرم (انکولوژی) در تهران و بهترین دکتر متاستاز استخوان در مشهد و لیست بهترین متخصصان انکولوژی برای جراحی سارکوم در شیراز و بهترین دکتر جراحی سارکوم در تهران ببینید.
پرسش‌های رایج
آیا لیپوم سرطان است؟
خیر؛ لیپوم توده خوش‌خیم چربی است و بسیار شایع است.
آیا سارکوم دردناک است؟
بیشتر سارکوم‌ها بدون درد هستند؛ درد بیشتر زمانی ایجاد می‌شود که تومور به عصب یا عضو دیگری فشار بیاورد.
آیا برای هر توده‌ای باید MRI انجام داد؟
خیر؛ توده‌های کوچک، سطحی و نرم معمولاً با معاینه و سونوگرافی ارزیابی می‌شوند.
جمع‌بندی
سارکوم بافت نرم سرطان نادری از چربی، عضله، رگ یا عصب است. توده بزرگ‌تر از ۵ سانتی‌متر، عمقی، سفت یا رو به رشد مشکوک است و باید پیش از جراحی با MRI و نمونه‌برداری در مرکز تخصصی بررسی شود. درمان اصلی جراحی با حاشیه سالم همراه پرتودرمانی است.
آشنایی با پزشکان این حوزه
فهرست‌های مرتبط دیگر
- بهترین دکترهای استئوسارکوم (سارکوم استخوان) تجریش تهران
- لیست دکتر استئوسارکوم (سارکوم استخوان) ونک تهران
- بهترین دکترهای استئوسارکوم (سارکوم استخوان) پاسداران تهران
- بهترین فوق‌تخصص جراحی سارکوم در گاندی تهران
- لیست بهترین متخصصان انکولوژی برای جراحی سارکوم در مشهد
- لیست بهترین متخصصان انکولوژی برای جراحی سارکوم در اصفهان
مطالب مرتبط
- سرطان استخوان و بافت نرم (سارکوم)؛ راهنمای کامل علائم، تشخیص و درمان
- تومور مغزی؛ علائم اولیه، سردرد خطرناک، انواع و روش‌های درمان
- استئوسارکوم چیست؟ علائم سرطان استخوان در نوجوانان، درمان و شانس بهبودی
- تومور استخوان خوش‌خیم یا بدخیم؟ اسکن استخوان و متاستاز استخوانی
- جراحی سارکوم و جراحی حفظ اندام؛ پروتز تومور، پیوند استخوان و توان‌بخشی
برای دیدن همه فهرست‌ها و مطالب این موضوع به بخش همه مطالب تومورهای استخوان، عضله و بافت نرم (انکولوژی)، همه مطالب استئوسارکوم (سارکوم استخوان) و همه مطالب جراحی سارکوم سر بزنید.
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه، تشخیص و تصمیم درمانی پزشک معالج را نمی‌گیرد.