استئوسارکوم چیست؟ علائم سرطان استخوان در نوجوانان، درمان و شانس بهبودی

استئوسارکوم شایع‌ترین سرطان اولیه استخوان است و بیشتر در نوجوانان و جوانان ۱۰ تا ۲۵ ساله، در دوره رشد سریع قد، دیده می‌شود. این سرطان بیشتر در انتهای استخوان‌های بلند نزدیک زانو و شانه ایجاد می‌شود. با درمان‌های امروزی، بیشتر بیماران با حفظ دست یا پا درمان می‌شوند. مرور سرطان‌های استخوان و بافت نرم را در راهنمای سارکوم ببینید.

استئوسارکوم کجا ایجاد می‌شود؟

حدود نیمی از استئوسارکوم‌ها اطراف زانو، یعنی انتهای پایینی استخوان ران یا بالای استخوان درشت‌نی، و پس از آن در بالای استخوان بازو نزدیک شانه ایجاد می‌شوند. این نواحی بیشترین رشد را در دوران نوجوانی دارند. در سالمندان، استئوسارکوم گاهی در زمینه بیماری پاژه یا در محل پرتودرمانی قبلی دیده می‌شود.

علائم استئوسارکوم

• درد استخوان که ابتدا متناوب است و سپس دائمی می‌شود و شب‌ها یا هنگام فعالیت بدتر است.
• تورم یا توده سفت روی استخوان، گاهی گرم.
• لنگیدن یا محدودیت حرکت زانو یا شانه.
• شکستگی با ضربه خفیف.
• خستگی و کاهش وزن در مراحل پیشرفته.

این علائم اغلب به آسیب ورزشی یا درد رشد نسبت داده می‌شوند. درد رشد معمولاً دوطرفه، در عضلات و شبانه است و صبح برطرف می‌شود، اما درد استئوسارکوم یک‌طرفه، در استخوان و ماندگار است.

تشخیص

عکس ساده معمولاً ضایعه را با ظاهری مشخص نشان می‌دهد. سپس MRI کل استخوان، سی‌تی‌اسکن قفسه سینه و اسکن استخوان یا PET-CT انجام می‌شود. تشخیص قطعی با نمونه‌برداری با سوزن ضخیم توسط تیم مرکز درمانی است. آزمایش آلکالن فسفاتاز و LDH هم در ارزیابی پیش‌آگهی کمک می‌کنند. حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد بیماران در زمان تشخیص متاستاز قابل دیدن، بیشتر به ریه، دارند.

درمان استئوسارکوم

درمان سه مرحله دارد: ابتدا حدود ۱۰ هفته شیمی‌درمانی ترکیبی با داروهایی مثل متوترکسات با دوز بالا، دوکسوروبیسین و سیس‌پلاتین (رژیم MAP)، سپس جراحی برداشتن تومور و در نهایت ادامه شیمی‌درمانی تا حدود ۳۰ هفته. جراحی در بیشتر بیماران با حفظ اندام و جایگزینی استخوان با پروتز فلزی یا پیوند استخوان انجام می‌شود؛ درباره آن در جراحی سارکوم و حفظ اندام نوشته‌ایم. میزان مرگ سلول‌های تومور در نمونه جراحی نشان می‌دهد شیمی‌درمانی چقدر مؤثر بوده است. استئوسارکوم به پرتودرمانی حساس نیست و پرتودرمانی فقط در موارد خاص استفاده می‌شود. متاستازهای ریه در صورت امکان با جراحی برداشته می‌شوند.

شانس بهبودی

در بیماران بدون متاستاز، حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد درمان قطعی می‌شوند. در بیماران دارای متاستاز محدود ریه که قابل جراحی باشد، حدود ۳۰ درصد بهبودی بلندمدت دارند. پس از درمان، پیگیری منظم با عکس ریه، سی‌تی‌اسکن و معاینه محل جراحی تا سال‌ها لازم است و عوارض دیررس شیمی‌درمانی مثل اثر بر قلب و شنوایی هم بررسی می‌شوند. درمان باید در مراکز تخصصی سرطان کودکان یا سارکوم انجام شود؛ بخوانید: سرطان در کودکان. فهرست پزشکان را در صفحه‌هایی مانند بهترین دکترهای استئوسارکوم (سارکوم استخوان) تجریش تهران و بهترین دکتر استئوسارکوم (سارکوم استخوان) در تهران ببینید.

پرسش‌های رایج

جمع‌بندی

استئوسارکوم شایع‌ترین سرطان اولیه استخوان در نوجوانان است و بیشتر اطراف زانو و شانه ایجاد می‌شود. درد ماندگار و شبانه استخوان و تورم از علائم آن است. درمان شامل شیمی‌درمانی پیش و پس از جراحی و جراحی حفظ اندام است و حدود دو سوم بیماران بدون متاستاز درمان قطعی می‌شوند.

برای دیدن همه فهرست‌ها و مطالب این موضوع به بخش همه مطالب استئوسارکوم (سارکوم استخوان)، همه مطالب تومورهای استخوان، عضله و بافت نرم (انکولوژی) و همه مطالب جراحی سارکوم سر بزنید.

این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه، تشخیص و تصمیم درمانی پزشک معالج را نمی‌گیرد.