بیش از ۸۰ درصد سرطان‌های پوست با پرتو فرابنفش خورشید یا دستگاه‌های برنزه‌کننده ارتباط دارند. این یعنی بخش بزرگی از آن‌ها با تغییر عادت‌های ساده قابل پیشگیری‌اند. در این مقاله اصول محافظت از پوست، انتخاب و مصرف درست ضدآفتاب و روش خودمعاینه پوست را توضیح داده‌ایم. مرور کلی را در راهنمای سرطان پوست ببینید.
محافظت در برابر آفتاب
- از ساعت ۱۰ تا ۱۶ که شدت پرتو بیشتر است، در سایه بمانید.
- کلاه لبه‌دار پهن که صورت، گوش و گردن را بپوشاند.
- عینک آفتابی با محافظت کامل UV.
- لباس آستین‌بلند با بافت متراکم.
- یادتان باشد برف، آب و شن پرتو را بازتاب می‌دهند و در ارتفاعات شدت آن بیشتر است.
- سولاریوم و دستگاه‌های برنزه‌کننده را کنار بگذارید.
انتخاب و مصرف درست ضدآفتاب
ضدآفتاب طیف گسترده که در برابر هر دو نوع پرتو UVA و UVB محافظت کند و SPF حداقل ۳۰ داشته باشد، انتخاب مناسبی است. مقدار کافی بسیار مهم است: حدود یک قاشق چای‌خوری برای صورت و گردن و حدود دو قاشق غذاخوری برای کل بدن. ضدآفتاب را ۱۵ تا ۳۰ دقیقه پیش از بیرون رفتن بزنید و هر دو ساعت و پس از شنا یا تعریق زیاد تمدید کنید. لب‌ها، گوش‌ها، پشت گردن و روی پاها اغلب فراموش می‌شوند. ضدآفتاب جایگزین سایه و پوشش نیست و نباید باعث شود مدت طولانی‌تری زیر آفتاب بمانید.
محافظت از کودکان
آفتاب‌سوختگی‌های شدید در کودکی خطر ملانوم را در بزرگسالی افزایش می‌دهند. نوزادان زیر شش ماه نباید مستقیماً در معرض آفتاب باشند. برای کودکان بزرگ‌تر، کلاه، لباس مناسب و ضدآفتاب‌های مخصوص کودک با فیلتر معدنی مثل اکسید روی توصیه می‌شود.
خودمعاینه ماهانه پوست
- در اتاقی پرنور، جلوی آینه قدی و با آینه دستی معاینه کنید.
- صورت، گوش‌ها، گردن، سینه و شکم را بررسی کنید؛ زنان زیر پستان‌ها را هم ببینند.
- بازوها، کف و پشت دست‌ها، بین انگشتان و زیر ناخن‌ها را ببینید.
- پشت، باسن و پشت پاها را با آینه دستی بررسی کنید.
- کف پا و بین انگشتان پا را فراموش نکنید.
- پوست سر را با سشوار یا کمک دیگری ببینید.
هر خال یا ضایعه جدید یا در حال تغییر را یادداشت یا عکاسی کنید. علائم خال خطرناک را در قانون ABCDE ملانوم بخوانید.
معاینه توسط پزشک
افراد پرخطر، یعنی کسانی که سابقه سرطان پوست، خال‌های زیاد یا غیرطبیعی، سابقه خانوادگی ملانوم یا ضعف ایمنی دارند، باید سالانه یا طبق توصیه پزشک توسط متخصص پوست معاینه شوند. برای افراد کم‌خطر، معاینه پوست در ویزیت‌های معمول کافی است. درباره سایر برنامه‌های غربالگری در راهنمای پیشگیری و غربالگری سرطان نوشته‌ایم. فهرست پزشکان و مراکز را در صفحه‌هایی مانند بهترین فوق‌تخصص غربالگری و پیشگیری از سرطان در شریعتی تهران و بهترین فوق‌تخصص غربالگری و پیشگیری از سرطان در یوسف آباد تهران و لیست دکتر سرطان پوست پاسداران تهران و بهترین فوق‌تخصص سرطان پوست در کرج ببینید.
پرسش‌های رایج
آیا ضدآفتاب باعث کمبود ویتامین D می‌شود؟
در عمل معمولاً نه؛ در صورت کمبود، مکمل ویتامین D ایمن‌تر از قرار گرفتن طولانی در آفتاب است.
آیا پوست تیره به ضدآفتاب نیاز ندارد؟
پوست تیره محافظت بیشتری دارد، اما در برابر سرطان پوست مصون نیست و محافظت توصیه می‌شود.
آیا ضدآفتاب‌های شیمیایی خطرناک‌اند؟
شواهد معتبری از مضر بودن آن‌ها برای انسان وجود ندارد؛ در صورت نگرانی می‌توانید ضدآفتاب معدنی استفاده کنید.
جمع‌بندی
بیشتر سرطان‌های پوست با پرهیز از آفتاب در ساعات اوج، پوشش مناسب و ضدآفتاب طیف گسترده با SPF حداقل ۳۰ به مقدار کافی و تمدید هر دو ساعت قابل پیشگیری‌اند. خودمعاینه ماهانه پوست و معاینه سالانه افراد پرخطر توسط متخصص پوست به کشف زودهنگام کمک می‌کند.
معرفی پزشکان غربالگری و پیشگیری از سرطان در شهرهای مختلف
- لیست دکتر غربالگری و پیشگیری از سرطان در تهران
- لیست دکتر غربالگری و پیشگیری از سرطان ظفر تهران
- لیست دکتر غربالگری و پیشگیری از سرطان شهرک غرب تهران
- بهترین فوق‌تخصص غربالگری و پیشگیری از سرطان در سعادت آباد تهران
- بهترین دکترهای غربالگری و پیشگیری از سرطان ونک تهران
- بهترین دکترهای غربالگری و پیشگیری از سرطان پاسداران تهران
- لیست دکتر غربالگری و پیشگیری از سرطان زعفرانیه تهران
- لیست دکتر غربالگری و پیشگیری از سرطان در کرج
آشنایی با پزشکان این حوزه
فهرست‌های مرتبط دیگر
مطالب مرتبط
- سرطان پوست؛ راهنمای کامل انواع، علائم، تشخیص خال خطرناک و درمان
- ملانوم چیست؟ قانون ABCDE برای تشخیص خال خطرناک و درمان ملانوم
- کارسینوم سلول پایه و سلول سنگفرشی پوست؛ علائم، تفاوت و درمان
برای دیدن همه فهرست‌ها و مطالب این موضوع به بخش همه مطالب غربالگری و پیشگیری از سرطان و همه مطالب سرطان پوست سر بزنید.
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه، تشخیص و تصمیم درمانی پزشک معالج را نمی‌گیرد.