سرطان زبان شایع‌ترین سرطان حفره دهان است. این سرطان بیشتر در لبه‌های کناری زبان ایجاد می‌شود و اغلب با زخم یا لکه‌ای که خوب نمی‌شود شروع می‌شود. نگران‌کننده آن است که موارد ابتلا در افراد جوان و غیرسیگاری، به‌ویژه زنان، رو به افزایش است. سرطان ته زبان بیماری متفاوتی است که در بخش حلق قرار دارد. مرور کلی را در راهنمای سرطان سر و گردن ببینید.
دو نوع سرطان زبان
دو سوم جلویی زبان که قابل دیدن و حرکت است، جزو حفره دهان است و سرطان آن معمولاً با زخم یا توده‌ای قابل مشاهده بروز می‌کند. یک سوم عقبی یا ته زبان جزو اوروفارنکس است، دیده نمی‌شود و سرطان آن اغلب با HPV مرتبط است و با توده گردن یا درد گلو خود را نشان می‌دهد؛ درباره آن در سرطان گلو و HPV نوشته‌ایم.
علائم سرطان زبان
- زخم یا لکه قرمز یا سفید روی کناره زبان که بیش از سه هفته بماند.
- توده یا سفتی در زبان.
- درد زبان یا گوش در همان طرف.
- خونریزی از زبان بدون علت.
- سختی در حرکت زبان، صحبت کردن یا بلع.
- بی‌حسی زبان.
- توده در گردن.
زخم ساده یا سرطان؟
زخم‌های ناشی از گاز گرفتن زبان یا دندان تیز معمولاً دردناک‌اند و پس از رفع علت طی دو هفته خوب می‌شوند. اگر دندان تیز یا شکسته‌ای کنار زخم دارید، ابتدا آن را اصلاح کنید؛ اما اگر زخم پس از دو تا سه هفته خوب نشد، نمونه‌برداری لازم است. زخمی که سفت است، لبه برجسته دارد یا به‌تدریج بزرگ می‌شود، مشکوک‌تر است. درباره سایر ضایعات دهان در علائم سرطان دهان توضیح داده‌ایم.
درمان سرطان زبان
درمان اصلی، جراحی برداشتن تومور با حاشیه سالم (گلوسکتومی جزئی) است. حتی در تومورهای کوچک، به دلیل احتمال پخش پنهان به غدد گردن، اغلب غدد لنفاوی گردن هم برداشته یا با روش غده نگهبان بررسی می‌شوند. اگر بخش بزرگی از زبان برداشته شود، با فلپ بافتی از ساعد یا ران ترمیم می‌شود تا صحبت کردن و بلع بهتر حفظ شود. پس از جراحی، بسته به یافته‌های پاتولوژی، پرتودرمانی یا شیمی‌پرتودرمانی انجام می‌شود.
زندگی پس از درمان
پس از جراحی زبان، گفتاردرمانی و تمرین‌های بلع نقش مهمی در بازگشت به زندگی عادی دارند. بیشتر بیماران با برداشتن بخش کوچکی از زبان، صحبت و غذا خوردن تقریباً طبیعی دارند. پیگیری منظم به دلیل خطر عود و سرطان دوم دهان ضروری است و ترک سیگار و الکل اهمیت زیادی دارد. فهرست پزشکان این حوزه را در صفحه‌هایی مانند بهترین فوق‌تخصص سرطان دهان، لب و زبان (انکولوژی) در گاندی تهران و لیست بهترین متخصصان انکولوژی برای سرطان دهان، لب و زبان (انکولوژی) در بندرعباس ببینید.
پرسش‌های رایج
آیا برفک یا زبان جغرافیایی سرطان است؟
خیر؛ این‌ها بیماری‌های خوش‌خیم‌اند، هرچند هر لکه ماندگار و غیرعادی باید معاینه شود.
آیا بعد از جراحی زبان، طعم غذا را حس می‌کنم؟
بیشتر بیماران چشایی را حفظ می‌کنند، هرچند پرتودرمانی ممکن است موقتاً آن را تغییر دهد.
چرا جوانان غیرسیگاری هم سرطان زبان می‌گیرند؟
علت کامل مشخص نیست و پژوهش‌ها ادامه دارد؛ به همین دلیل زخم ماندگار زبان در هر سنی باید بررسی شود.
جمع‌بندی
سرطان زبان بیشتر در لبه‌های کناری زبان با زخم، لکه یا توده‌ای که خوب نمی‌شود بروز می‌کند. زخم بیش از سه هفته، به‌ویژه اگر سفت یا رو به رشد باشد، نیاز به نمونه‌برداری دارد. درمان اصلی جراحی همراه بررسی غدد گردن است و گفتاردرمانی پس از آن به بازگشت عملکرد کمک می‌کند.
معرفی پزشکان سرطان دهان، لب و زبان (انکولوژی) در شهرهای مختلف
- بهترین فوق‌تخصص سرطان دهان، لب و زبان (انکولوژی) در تبریز
- بهترین دکتر سرطان دهان، لب و زبان (انکولوژی) در قم
- لیست دکتر سرطان دهان، لب و زبان (انکولوژی) صادقیه تهران
- بهترین فوق‌تخصص سرطان دهان، لب و زبان (انکولوژی) در تهران
- لیست بهترین متخصصان انکولوژی برای سرطان دهان، لب و زبان (انکولوژی) در اهواز
- لیست بهترین متخصصان انکولوژی برای سرطان دهان، لب و زبان (انکولوژی) در مشهد
- بهترین فوق‌تخصص سرطان دهان، لب و زبان (انکولوژی) در سعادت آباد تهران
- بهترین دکترهای سرطان دهان، لب و زبان (انکولوژی) شریعتی تهران
آشنایی با پزشکان این حوزه
فهرست‌های مرتبط دیگر
مطالب مرتبط
- سرطان سر و گردن؛ راهنمای کامل سرطان حنجره، گلو، دهان، زبان و تیروئید
- علائم سرطان دهان؛ زخم دهان که خوب نمی‌شود، لکه سفید و قرمز
- سرطان تیروئید؛ ندول تیروئید، علائم، جراحی و درمان با ید رادیواکتیو
- سرطان گلو و حلق؛ علائم، سرطان لوزه، ارتباط با HPV و درمان
- سرطان غدد بزاقی، بینی و سینوس‌ها؛ تومور پاروتید و علائم سرطان سینوس
- علائم سرطان حنجره؛ گرفتگی صدا، درد گلو و روش‌های درمان با حفظ صدا
برای دیدن همه فهرست‌ها و مطالب این موضوع به بخش همه مطالب سرطان دهان، لب و زبان (انکولوژی)، همه مطالب سرطان حنجره و گلو (انکولوژی) و همه مطالب سرطان تیروئید سر بزنید.
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه، تشخیص و تصمیم درمانی پزشک معالج را نمی‌گیرد.