سرطان تیروئید؛ ندول تیروئید، علائم، جراحی و درمان با ید رادیواکتیو

ندول تیروئید یافته‌ای بسیار شایع است و در سونوگرافی بیش از نیمی از افراد مسن دیده می‌شود، اما فقط حدود ۵ تا ۱۰ درصد ندول‌ها سرطانی‌اند. سرطان تیروئید در زنان سه برابر مردان شایع است و بیشتر انواع آن پیش‌آگهی بسیار خوبی دارند. در این مقاله انواع، تشخیص و درمان سرطان تیروئید را توضیح داده‌ایم. مرور سرطان‌های سر و گردن را در راهنمای سرطان سر و گردن ببینید.

انواع سرطان تیروئید

• پاپیلاری: حدود ۸۰ درصد موارد؛ رشد آهسته و پیش‌آگهی عالی.
• فولیکولار: حدود ۱۰ درصد؛ پیش‌آگهی خوب.
• مدولاری: از سلول‌های C؛ گاهی ارثی و همراه سندرم MEN2.
• آناپلاستیک: نادر، بسیار تهاجمی و بیشتر در سالمندان.

علائم

• توده یا ندول در جلوی گردن که با بلع بالا و پایین می‌رود.
• رشد سریع ندول.
• گرفتگی صدای ماندگار.
• سختی بلع یا تنفس در ندول‌های بزرگ.
• غدد لنفاوی بزرگ در گردن.

بیشتر سرطان‌های تیروئید هیچ علامتی ندارند و به‌طور اتفاقی در سونوگرافی پیدا می‌شوند. عملکرد تیروئید معمولاً طبیعی است و آزمایش TSH سرطان را نشان نمی‌دهد.

بررسی ندول تیروئید

سونوگرافی ابزار اصلی است و ویژگی‌هایی مثل جامد بودن، کم‌اکو بودن، لبه نامنظم، میکروکلسیفیکاسیون و بلندتر بودن از عرض، شک به سرطان را بالا می‌برند. رادیولوژیست با سیستم TI-RADS ندول را امتیاز می‌دهد و بر اساس امتیاز و اندازه، تصمیم برای نمونه‌برداری با سوزن ظریف (FNA) گرفته می‌شود. جواب FNA با سیستم بتزدا در شش دسته گزارش می‌شود. در موارد نامشخص، آزمایش‌های مولکولی یا جراحی تشخیصی کمک می‌کنند.

درمان سرطان تیروئید

درمان اصلی جراحی است: برداشتن یک لوب در تومورهای کوچک و کم‌خطر یا کل تیروئید در تومورهای بزرگ‌تر یا با درگیری غدد لنفاوی. در ریزتومورهای پاپیلاری کمتر از یک سانتی‌متر، پیگیری فعال با سونوگرافی هم یک گزینه است. پس از برداشتن کامل تیروئید، بیمار باید روزانه قرص لووتیروکسین مصرف کند.

در بیماران با خطر متوسط یا بالا، درمان با ید رادیواکتیو (ید ۱۳۱) پس از جراحی برای از بین بردن بافت باقی‌مانده و سلول‌های سرطانی انجام می‌شود. این درمان در بخش پزشکی هسته‌ای و با رعایت نکات ایمنی پرتو انجام می‌شود و پیش از آن رژیم کم‌ید چندهفته‌ای لازم است. آزمایش تیروگلوبولین برای پیگیری عود استفاده می‌شود. در موارد مقاوم به ید، داروهای هدفمند کاربرد دارند؛ بخوانید: درمان هدفمند سرطان.

پیش‌آگهی

بقای ده‌ساله در سرطان پاپیلاری و فولیکولار بیش از ۹۰ درصد است و بیشتر بیماران زندگی کاملاً طبیعی دارند. سرطان مدولاری پیش‌آگهی متوسط و آناپلاستیک پیش‌آگهی ضعیفی دارد. در سرطان مدولاری، آزمایش ژنتیک RET برای بیمار و خانواده توصیه می‌شود. فهرست پزشکان سرطان تیروئید را در صفحه‌هایی مانند بهترین فوق‌تخصص سرطان تیروئید در پاسداران تهران و بهترین فوق‌تخصص سرطان تیروئید در کرج ببینید.

پرسش‌های رایج

جمع‌بندی

بیشتر ندول‌های تیروئید خوش‌خیم‌اند و سونوگرافی با سیستم TI-RADS و نمونه‌برداری FNA ندول‌های مشکوک را مشخص می‌کنند. سرطان پاپیلاری شایع‌ترین نوع و دارای پیش‌آگهی عالی است. درمان شامل جراحی، ید رادیواکتیو در بیماران پرخطرتر و قرص لووتیروکسین است.

برای دیدن همه فهرست‌ها و مطالب این موضوع به بخش همه مطالب سرطان تیروئید، همه مطالب سرطان حنجره و گلو (انکولوژی) و همه مطالب سرطان دهان، لب و زبان (انکولوژی) سر بزنید.

این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه، تشخیص و تصمیم درمانی پزشک معالج را نمی‌گیرد.