مراقبت بعد از عمل سرطان سینه؛ درد دست، لنفادم و بازگشت به زندگی

پس از جراحی سرطان پستان، پرسش‌هایی مثل «درد دست بعد از عمل سرطان سینه»، «مراقبت‌های بعد از عمل» و «عوارض بعد از عمل» برای بیماران پیش می‌آید. در این مقاله مراقبت‌های روزهای اول، تمرین‌های دست، پیشگیری از لنفادم و نکات بازگشت به زندگی روزمره را مرور می‌کنیم. این مطلب بخشی از راهنمای جامع سرطان سینه است.

روزهای اول پس از جراحی

• درد معمولاً متوسط است و با مسکن‌های تجویزی کنترل می‌شود.
• ممکن است یک یا دو درن (لوله تخلیه) زیر بغل یا قفسه سینه داشته باشید؛ میزان ترشح را یادداشت کنید تا پزشک زمان برداشتن آن را تعیین کند.
• محل زخم را خشک و تمیز نگه دارید و زمان حمام را از جراح بپرسید.
• تب، قرمزی، تورم شدید یا ترشح بدبو از زخم را گزارش کنید.
• سوتین نرم و بدون فنر یا سوتین مخصوص پس از جراحی راحت‌تر است.

درد و بی‌حسی دست و زیر بغل

بی‌حسی یا سوزش در زیر بغل و پشت بازو به دلیل آسیب اعصاب کوچک پوستی هنگام جراحی غدد لنفاوی شایع است و معمولاً طی چند ماه کم می‌شود. سفتی شانه و محدودیت حرکت هم ممکن است ایجاد شود. گاهی نوارهای سفت زیر پوست بازو (سندرم تار عنکبوتی یا آگزیلاری وب) دیده می‌شود که با فیزیوتراپی بهتر می‌شود. درد مزمن پس از ماستکتومی در درصد کمی از بیماران رخ می‌دهد و با داروهای درد عصبی و فیزیوتراپی قابل درمان است.

تمرین‌های دست و شانه

از روزهای اول با اجازه جراح، حرکات ملایم مثل باز و بسته کردن مشت، چرخاندن مچ و آرنج را شروع کنید. پس از برداشتن درن، تمرین‌هایی مثل بالا بردن دست روی دیوار با انگشتان، چرخش شانه و کشش ملایم کمک می‌کنند دامنه حرکت شانه طی چند هفته به حالت عادی برگردد. فیزیوتراپیست می‌تواند برنامه اختصاصی بدهد.

لنفادم چیست و چگونه از آن پیشگیری کنیم؟

لنفادم تورم دست یا بازو به دلیل اختلال تخلیه لنف پس از برداشتن یا پرتودرمانی غدد لنفاوی زیر بغل است. خطر آن پس از نمونه‌برداری غده نگهبان کم و پس از تخلیه کامل زیر بغل بیشتر است و ممکن است ماه‌ها یا سال‌ها بعد ظاهر شود.

• وزن مناسب را حفظ کنید؛ چاقی خطر لنفادم را بالا می‌برد.
• ورزش منظم و تدریجی، حتی تمرینات قدرتی سبک با نظارت، مفید است.
• از بریدگی، سوختگی و نیش حشره در دست همان طرف مراقبت کنید و هر زخمی را ضدعفونی کنید.
• علائم اولیه مثل احساس سنگینی، سفتی انگشتر یا ساعت و تورم خفیف را زود گزارش کنید.
• درمان لنفادم شامل ماساژ تخلیه لنفاوی، بانداژ و جوراب فشاری است.

پاتولوژی بعد از عمل و مراحل بعدی

جواب پاتولوژی پس از جراحی معمولاً طی یک تا دو هفته آماده می‌شود و اندازه دقیق تومور، حاشیه‌ها، درگیری غدد لنفاوی و گیرنده‌ها را مشخص می‌کند. بر اساس آن، انکولوژیست درباره شیمی‌درمانی، پرتودرمانی و هورمون‌درمانی تصمیم می‌گیرد. درباره معنای گرید و مرحله در گرید و مراحل سرطان سینه بخوانید و برای مقایسه روش‌های جراحی، ماستکتومی یا لامپکتومی را ببینید.

برای پیگیری با جراح پستان یا انکولوژیست، فهرست‌هایی مانند بهترین فوق‌تخصص جراحی انکولوژیک سرطان پستان در صادقیه تهران و بهترین فوق‌تخصص جراحی انکولوژیک سرطان پستان در شریعتی تهران و لیست دکتر سرطان سینه (پستان) جنت آباد تهران و بهترین فوق‌تخصص سرطان سینه (پستان) در اهواز را ببینید.

پرسش‌های رایج

جمع‌بندی

پس از جراحی سرطان پستان، مراقبت از زخم و درن، تمرین‌های تدریجی دست و شانه و شناخت علائم لنفادم اهمیت دارد. بیشتر بیماران طی چند هفته به فعالیت عادی برمی‌گردند. حفظ وزن، ورزش و گزارش زودهنگام تورم دست بهترین پیشگیری از لنفادم است.

برای دیدن همه فهرست‌ها و مطالب این موضوع به بخش همه مطالب جراحی انکولوژیک سرطان پستان، همه مطالب سرطان سینه (پستان) و همه مطالب غربالگری و پیشگیری از سرطان سر بزنید.

این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه، تشخیص و تصمیم درمانی پزشک معالج را نمی‌گیرد.