سرطان کیسه صفرا و سرطان مجاری صفراوی (کلانژیوکارسینوم) سرطان‌های نسبتاً نادری هستند که اغلب دیر تشخیص داده می‌شوند. بسیاری از افراد مبتلا به سنگ صفرا نگران‌اند که بیماری‌شان به سرطان تبدیل شود. در این مقاله رابطه سنگ صفرا و سرطان، علائم و روش‌های درمان را توضیح داده‌ایم. اطلاعات کلی را در راهنمای سرطان پانکراس، کبد و صفرا ببینید.
آیا سنگ صفرا باعث سرطان می‌شود؟
بیشتر مبتلایان به سرطان کیسه صفرا سابقه سنگ صفرا دارند، اما فقط درصد بسیار کمی از افراد دارای سنگ صفرا به سرطان مبتلا می‌شوند. خطر در سنگ‌های بزرگ‌تر از سه سانتی‌متر، سنگ طولانی‌مدت، کیسه صفرای چینی (آهکی شدن دیواره) و پولیپ‌های کیسه صفرای بزرگ‌تر از یک سانتی‌متر بیشتر است. به همین دلیل در این موارد معمولاً برداشتن کیسه صفرا توصیه می‌شود، حتی بدون علامت.
عوامل خطر
- سنگ صفرا و التهاب مزمن کیسه صفرا.
- جنس زن و سن بالای ۶۰ سال.
- چاقی.
- کلانژیت اسکلروزان اولیه و کیست‌های مادرزادی مجاری صفراوی برای کلانژیوکارسینوم.
- عفونت‌های انگلی کبد در برخی مناطق آسیا.
- هپاتیت و سیروز برای کلانژیوکارسینوم داخل کبدی.
علائم
- زردی پوست و چشم، ادرار تیره و مدفوع کم‌رنگ.
- خارش شدید پوست.
- درد زیر دنده راست.
- کاهش وزن و بی‌اشتهایی.
- تب و لرز در صورت عفونت مجاری صفراوی.
- توده قابل لمس در شکم در مراحل پیشرفته.
گاهی سرطان کیسه صفرا به‌طور اتفاقی در جواب پاتولوژی پس از جراحی سنگ صفرا پیدا می‌شود. در این حالت اگر تومور عمیق‌تر از لایه‌های سطحی باشد، جراحی دوم برای برداشتن بخشی از کبد و غدد لنفاوی لازم است.
تشخیص
سونوگرافی اولین آزمایش است. سپس سی‌تی‌اسکن یا MRI همراه MRCP برای ارزیابی گسترش تومور انجام می‌شود. ERCP یا سونوگرافی آندوسکوپیک امکان نمونه‌برداری و گذاشتن استنت برای رفع زردی را فراهم می‌کند. آزمایش‌های CA 19-9 و CEA ممکن است بالا باشند. درباره روش‌های نمونه‌برداری در بیوپسی برای تشخیص سرطان نوشته‌ایم.
درمان
تنها درمان قطعی، جراحی کامل است. در سرطان کیسه صفرا، کوله‌سیستکتومی گسترده با برداشتن بخشی از کبد و غدد لنفاوی انجام می‌شود. در کلانژیوکارسینوم، بسته به محل تومور، ممکن است برداشتن بخشی از کبد یا عمل ویپل لازم باشد؛ درباره ویپل در عمل ویپل توضیح داده‌ایم. پس از جراحی، شیمی‌درمانی با کپسیتابین خطر عود را کاهش می‌دهد.
در بیماری پیشرفته، شیمی‌درمانی ترکیبی همراه ایمونوتراپی درمان استاندارد است و در تومورهای دارای جهش‌های خاص مثل FGFR2 یا IDH1، داروهای هدفمند کاربرد دارند. استنت صفراوی زردی و خارش را برطرف می‌کند. فهرست پزشکان این حوزه را در صفحه‌هایی مانند لیست دکتر سرطان کیسه صفرا (انکولوژی) در تهران و بهترین دکتر سرطان کیسه صفرا (انکولوژی) در شیراز ببینید.
پرسش‌های رایج
آیا همه افراد دارای سنگ صفرا باید جراحی شوند؟
خیر؛ سنگ بدون علامت معمولاً جراحی نمی‌خواهد، مگر در موارد پرخطر مثل سنگ بسیار بزرگ یا کیسه صفرای چینی.
آیا پولیپ کیسه صفرا خطرناک است؟
پولیپ‌های کوچک معمولاً خوش‌خیم‌اند؛ پولیپ‌های بزرگ‌تر از یک سانتی‌متر یا رو به رشد معمولاً جراحی می‌شوند.
آیا می‌توان بدون کیسه صفرا زندگی کرد؟
بله؛ صفرا مستقیماً از کبد به روده می‌رود و بیشتر افراد مشکلی ندارند.
جمع‌بندی
سرطان کیسه صفرا با سنگ صفرای طولانی‌مدت و کیسه صفرای چینی مرتبط است، اما بیشتر سنگ‌ها سرطانی نمی‌شوند. زردی، خارش و درد زیر دنده راست از علائم سرطان‌های صفراوی‌اند. جراحی کامل تنها درمان قطعی است و در مراحل پیشرفته، شیمی‌درمانی با ایمونوتراپی و استنت صفراوی به کار می‌روند.
آشنایی با پزشکان این حوزه
فهرست‌های مرتبط دیگر
مطالب مرتبط
- سرطان پانکراس، کبد و کیسه صفرا؛ راهنمای کامل علائم، تشخیص و درمان
- سرطان کبد؛ علائم، ارتباط با هپاتیت و کبد چرب، تشخیص و درمان
- علائم سرطان پانکراس؛ زردی بدون درد، درد پشت و دیابت ناگهانی
- طول عمر بیماران سرطان پانکراس؛ عمل ویپل و شانس درمان
برای دیدن همه فهرست‌ها و مطالب این موضوع به بخش همه مطالب سرطان کیسه صفرا (انکولوژی)، همه مطالب سرطان پانکراس (انکولوژی) و همه مطالب سرطان کبد (انکولوژی) سر بزنید.
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه، تشخیص و تصمیم درمانی پزشک معالج را نمی‌گیرد.