نوع سلولی و مرحله سرطان ریه دو عامل اصلی در انتخاب درمان و پیش‌بینی نتیجه آن هستند. بیماران و خانواده‌ها اغلب در برگه پاتولوژی و گزارش تصویربرداری با اصطلاحاتی مثل آدنوکارسینوم، سلول کوچک یا T2N1M0 روبه‌رو می‌شوند. در این مقاله این اصطلاحات را به زبان ساده توضیح داده‌ایم. برای مرور کلی بیماری راهنمای سرطان ریه را ببینید.
سرطان ریه سلول غیرکوچک (NSCLC)
آدنوکارسینوم
شایع‌ترین نوع؛ از سلول‌های ترشح‌کننده مخاط شروع می‌شود و بیشتر در بخش‌های محیطی ریه است. در غیرسیگاری‌ها، زنان و جوان‌ترها شایع‌تر است و اغلب جهش‌های قابل درمان هدفمند دارد.
کارسینوم سلول سنگفرشی
بیشتر در راه‌های هوایی مرکزی و در سیگاری‌ها دیده می‌شود. ممکن است زودتر سرفه و خلط خونی ایجاد کند.
کارسینوم سلول بزرگ
نوع کمتر شایع که در هر بخش ریه رخ می‌دهد و ممکن است سریع رشد کند.
سرطان ریه سلول کوچک (SCLC)
این نوع تقریباً همیشه در سیگاری‌های سنگین دیده می‌شود، بسیار سریع رشد می‌کند و اغلب در زمان تشخیص پخش شده است. به همین دلیل به‌جای سیستم TNM، معمولاً به دو مرحله محدود و گسترده تقسیم می‌شود. جراحی به‌ندرت نقش دارد و درمان اصلی شیمی‌درمانی همراه با پرتودرمانی و در مرحله گسترده ایمونوتراپی است. این نوع به شیمی‌درمانی پاسخ اولیه خوبی می‌دهد، اما احتمال عود آن بالاست.
مرحله‌بندی TNM
در NSCLC مرحله با سه حرف تعیین می‌شود؛ درباره منطق آن در گرید و استیج سرطان توضیح داده‌ایم:
- T: اندازه تومور و میزان گسترش به بافت‌های مجاور.
- N: درگیری غدد لنفاوی؛ از غدد داخل ریه تا غدد میان سینه و بالای ترقوه.
- M: متاستاز به ریه طرف مقابل، پرده جنب یا اعضای دور.
مراحل یک تا چهار به زبان ساده
- مرحله ۱: تومور کوچک و محدود به ریه، بدون درگیری غدد لنفاوی. درمان اصلی جراحی یا SBRT است.
- مرحله ۲: تومور بزرگ‌تر یا درگیری غدد لنفاوی نزدیک. جراحی و سپس شیمی‌درمانی یا ایمونوتراپی.
- مرحله ۳: درگیری غدد میان سینه یا رشد به ساختارهای مجاور. معمولاً شیمی‌درمانی و پرتودرمانی همزمان و سپس ایمونوتراپی؛ در برخی بیماران جراحی.
- مرحله ۴: متاستاز به اعضای دور یا مایع پرده جنب. درمان سیستمیک با داروهای هدفمند، ایمونوتراپی یا شیمی‌درمانی.
آزمایش‌های تعیین مرحله
برای تعیین مرحله، سی‌تی‌اسکن قفسه سینه و شکم، PET-CT و MRI مغز انجام می‌شود. اگر غدد لنفاوی میان سینه مشکوک باشند، نمونه‌برداری از آن‌ها با سونوگرافی داخل برونش (EBUS) یا مدیاستینوسکوپی لازم است. تعیین دقیق مرحله اهمیت زیادی دارد، چون تصمیم برای جراحی را مشخص می‌کند. درباره نتیجه درمان در هر مرحله در طول عمر و شانس درمان سرطان ریه نوشته‌ایم. فهرست پزشکان این حوزه را در لیست دکتر سرطان ریه پاسداران تهران و بهترین فوق‌تخصص سرطان ریه در ستارخان تهران ببینید.
پرسش‌های رایج
کدام نوع سرطان ریه بدتر است؟
نوع سلول کوچک معمولاً تهاجمی‌تر است، اما پیش‌آگهی هر بیمار به مرحله و ویژگی‌های تومور بستگی دارد.
آیا مرحله سرطان ریه بعد از تشخیص تغییر می‌کند؟
مرحله اولیه ثابت می‌ماند؛ اگر بیماری بعداً پیشرفت کند، پزشک آن را عود یا پیشرفت می‌نامد.
آیا مرحله ۴ یعنی درمانی وجود ندارد؟
خیر؛ بسیاری از بیماران مرحله ۴ با درمان هدفمند یا ایمونوتراپی سال‌ها کنترل می‌شوند.
جمع‌بندی
سرطان ریه دو گروه اصلی دارد: سلول غیرکوچک (آدنوکارسینوم، سنگفرشی و سلول بزرگ) و سلول کوچک. NSCLC با سیستم TNM از مرحله ۱ تا ۴ مرحله‌بندی می‌شود و SCLC به دو مرحله محدود و گسترده. نوع و مرحله، روش درمان و پیش‌آگهی را تعیین می‌کنند.
معرفی پزشکان سرطان ریه در شهرهای مختلف
- بهترین فوق‌تخصص سرطان ریه در ونک تهران
- بهترین دکترهای سرطان ریه صادقیه تهران
- بهترین فوق‌تخصص سرطان ریه در جنت آباد تهران
- لیست دکتر سرطان ریه شهرک غرب تهران
- بهترین فوق‌تخصص سرطان ریه در زعفرانیه تهران
- بهترین دکتر سرطان ریه در تهران
- بهترین دکترهای سرطان ریه گاندی تهران
- لیست دکتر سرطان ریه شریعتی تهران
آشنایی با پزشکان این حوزه
فهرست‌های مرتبط دیگر
مطالب مرتبط
- سرطان ریه؛ راهنمای کامل علائم، علل، انواع، مراحل و درمان
- طول عمر بیماران سرطان ریه؛ آیا سرطان ریه قابل درمان است؟
- سرطان ریه در افراد غیرسیگاری؛ علل، علائم و تفاوت‌ها
- علائم اولیه سرطان ریه؛ سرفه، خلط خونی و نشانه‌هایی که نباید نادیده گرفت
- ندول ریه چیست؟ آیا لکه روی ریه سرطان است؟ غربالگری با سی‌تی‌اسکن کم‌دوز
برای دیدن همه فهرست‌ها و مطالب این موضوع به بخش همه مطالب سرطان ریه، همه مطالب شیمی‌درمانی و همه مطالب جراحی سرطان (انکولوژی جراحی) سر بزنید.
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه، تشخیص و تصمیم درمانی پزشک معالج را نمی‌گیرد.